Có nhiều người ở Anh cả chục năm rồi, cũng đi làm, nhưng tiếng Anh vẫn bập bẹ mấy câu đơn giản như good morning, how are you, tính tiền. Hay dễ thấy hơn và phũ phàng hơn, là nhiều người đi du học ba bốn năm về mà tiếng Anh vẫn chán.
Vì sao lại như vậy
Có khi cả ngày, cả tuần, cả tháng ở London không nói chữ tiếng Anh nào mà cũng sống được, sống tốt. Đi tàu đi bus thì quẹt thẻ, đi siêu thị thì tự check out, có Internet nên suốt ngày gọi điện với bạn bè ở Việt Nam, thêm chủ nhà người Việt nữa là đủ bộ.
Mấy bạn đi học cũng không khá hơn. Lớp bốn năm chục sinh viên, giảng viên dạy độc thoại, hết giờ thì về. Bạn bè cũng có việc, học xong lại về, cơ hội nói chuyện rất ít hoặc chỉ giới hạn ở mấy câu cơ bản kiểu bạn từ đâu đến, à ừ, thú vị ghê.
Có người chỉ đi làm part-time ở chỗ có người nước ngoài. Làm vài tháng hay vài năm thì sẽ quen miệng mấy câu tính tiền, anh chị ăn gì. Còn tiếng Anh để đi làm, để giao tiếp và thuyết trình thì vẫn dậm chân tại chỗ.
Điều thật sự quyết định
Việc bạn giỏi tiếng Anh thời buổi này không phụ thuộc vào việc bạn ở đâu, mà phụ thuộc vào thái độ của bạn. Người ở Sài Gòn hay Hà Nội mà đi làm trong môi trường dùng tiếng Anh, họp hành tiếng Anh tám tiếng một ngày, vẫn giỏi hơn người ở London mà cả ngày chơi với bạn người Việt và làm cho công ty người Việt.
Muốn giỏi tiếng Anh, bất kể ở đâu, vẫn là hai việc rất đơn giản: học và hành.
Học. Từ vựng, ngữ pháp, cách diễn đạt, cách phát âm mới. Tốt nhất là tiếp tục học theo sách vở và tài liệu, y như lúc còn ở Việt Nam luyện để đủ điểm IELTS đi du học. Còn muốn học từ người bản địa thì đa phần phải tự để ý và ghi chú, chứ không ai chỉ dẫn trong cuộc sống thường ngày cả. Bạn nói tiếng Việt bao nhiêu năm rồi mà có biết cách giải thích ngữ pháp tiếng Việt không?
Hành. Ở nước nói tiếng Anh thì nhiều cơ hội thực hành hơn, nhưng bạn phải chủ động. Ngày trước khi chưa có mấy thứ hiện đại, người ta buộc phải giao tiếp để sống sót qua ngày, nên không muốn cũng phải thực hành rất nhiều. Giờ thì không còn như vậy nữa.
Mỗi ngày hoặc mỗi tuần, bạn chọn ra vài từ vựng, cấu trúc hoặc cách phát âm mới, rồi đem ra dùng khi có cơ hội nói chuyện với người nói tiếng Anh. Lưu ý là không nhất thiết phải người bản xứ, tuy người gốc ở đó sẽ biết nhiều hơn về thành ngữ và tiếng địa phương. Mạnh dạn làm dần, không cần nhiều, chỉ cần một hai từ mỗi ngày. Khoảng một tháng là bạn tự thấy mình khá hẳn.